Ngày 4/4, Thanh tra Chính phủ ban hành Kết luận thanh tra số 528/KL-TTCP ngày 28/3/2025 về việc Kết luận thanh tra Dự án đầu tư xây dựng mới cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Dự án đầu tư xây dựng mới cơ sở 2 của Bệnh viện Việt Đức.
Theo kết luận Thanh tra, trong những năm qua, nhu cầu chăm sóc sức khỏe, khám bệnh, chữa bệnh của Nhân dân ngày càng tăng, gây quá tải tại các cơ sở khám chữa bệnh, đặc biệt đối với các bệnh viện tuyến trung ương, tuyến cuối. Xuất phát từ thực trạng đó, Đảng, Nhà nước đã chủ trương đầu tư xây dựng một số bệnh viện, viện tuyến trung ương và tuyến cuối để cung ứng dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, góp phần giảm quá tải bệnh viện.
Ngày 16/1/2014, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 125/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Đầu tư xây dựng mới 05 bệnh viện, viện tuyển trung ương và tuyến cuối đặt tại Thành phố Hồ Chí Minh”, trong đó có Dự án Cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Dự án Cơ sở 2 Bệnh viện Việt Đức.
Sau khi được phê duyệt, Bộ Y tế đã khẩn trương tập trung triển khai thực hiện 2 Dự án. Tuy nhiên, quá trình triển khai dự án đã có nhiều thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm và sai phạm, trong đó chủ yếu là xuất phát từ nguyên nhân chủ quan, phải dừng thi công từ tháng 1/2021 đến nay, không đạt được các mục tiêu đề ra, gây lãng phí, thiệt hại ngân sách nhà nước (NSNN), không thực hiện đúng chủ trương, đường lối đúng đắn của Đảng, Nhà nước về sự nghiệp chăm sóc sức khoẻ của Nhân dân, gây bức xúc trong dư luận xã hội.
Tại phụ lục kèm theo kết luận, Thanh tra Chính phủ nêu rõ tên của Bộ trưởng, Thứ trưởng phụ trách liên quan đến 2 dự án. Cụ thể, bà Nguyễn Thị Kim Tiến - Nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế trong thời gian từ tháng 8/2011 đến tháng 11/2019 đã trực tiếp ký các quyết định liên quan tới 2 dự án từ năm 2013-2017. Ông Nguyễn Việt Tiến - Cựu Thứ trưởng Bộ Y tế phụ trách lĩnh vực xây dựng cơ bản từ ngày 15/11/2018 đến ngày 31/8/2019, đồng thời ông Tiến phụ trách Ban quản lý dự án chuyên ngành xây dựng công trình y tế từ ngày 22/12/2016 đến ngày 31/8/2019. Ông Nguyễn Trường Sơn - Cựu Thứ trưởng Bộ Y tế phụ trách Ban quản lý dự án chuyên ngành xây dựng công trình Y tế từ ngày 27/3/2021.
Kết luận Thanh tra chỉ ra nguyên nhân của những thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm và sai phạm thì nguyên nhân chủ quan vẫn là trước tiên, cơ bản và chủ yếu.
Nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế và 2 cựu Thứ trưởng phụ trách dự án đã có hành vi vi phạm trong việc phê duyệt chủ trương tuyển tư vấn nước ngoài lập dự án, thiết kế dự án thiếu căn cứ, không đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật; kết luận chỉ đạo trái pháp luật về đơn vị tư vấn nước ngoài thực hiện các gói thầu tư vấn lập dự án khi chưa thực hiện quy trình lựa chọn nhà thầu; thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý, không đôn đốc, kiểm tra, giám sát và không thực hiện đầy đủ, đúng đắn các nhiệm vụ, quyền hạn khác của Người quyết định đầu tư, để xảy ra nhiều thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm, sai phạm trong hầu hết các khâu thực hiện dẫn đến việc sử dụng không hiệu quả, không sử dụng hết nguồn vốn được cấp.
Cùng với đó, Ban Y Tế trọng điểm (YTTĐ) và các đơn vị, cá nhân có liên quan trong quản lý dự án không đáp ứng năng lực về kinh nghiệm, chuyên môn, trong khi sử dụng tư vấn không đảm bảo chất lượng, không đáp ứng các điều kiện về năng lực, có nhiều vi phạm trong việc lựa chọn và sử dụng tư vấn để hỗ trợ cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ theo quy định của chủ đầu tư; cố ý vi phạm, cố ý báo cáo sai, không trung thực, không khách quan, không tiếp thu và giải trình đầy đủ ý kiến thẩm tra, thẩm định của các cơ quan chuyên môn, cơ quan có thẩm quyền; thiếu trách nhiệm, không thực hiện, thực hiện không đúng chức năng, nhiệm vụ theo quy định của chủ đầu tư, nhất là trong quản lý tiến độ và quản lý chi phí đầu tư xây dựng; không thực hiện kịp thời các biện pháp theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền thực hiện các biện pháp đảm bảo tiến độ dự án, hiệu quả sử dụng vốn NSNN.
Các cơ quan, đơn vị, cá nhân thực hiện chức năng thẩm tra, thẩm định thiết kế, dự toán, dự án, gói thầu còn để chậm trễ, tham gia ý kiến khi chưa đủ cơ sở hoặc theo các yêu cầu trái pháp luật trong công tác thẩm tra, thẩm định; các nhà thầu tham gia vào các gói thầu còn để xảy ra nhiều sai phạm, đặc biệt là trong quá trình đấu thầu, chưa đảm bảo thời gian thực hiện theo các hợp đồng đã ký kết, để xảy ra vi phạm trong thực hiện hợp đồng…; chưa chủ động có giải pháp khắc phục, giải quyết vướng mắc, tồn tại phát sinh, đặc biệt là những trường hợp xuất phát từ phía chủ đầu tư (như những sai sót trong Hồ sơ yêu cầu (HSYC), Hồ sơ mời thầu (HSMT) trong quá trình lựa chọn nhà thầu hoặc khi không thực hiện, thực hiện không đúng chức năng, nhiệm vụ của chủ đầu tư theo quy định).
Từ kết luận nêu trên, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ trưởng Bộ Y tế tổ chức kiểm điểm trách nhiệm và có hình thức xử lý nghiêm trách nhiệm theo quy định của pháp luật với Bộ trưởng, Thứ trưởng được phân công phụ trách 2 dự án theo từng thời kỳ liên quan đến các vi phạm, sai phạm, báo cáo Thủ tướng.
Kiến nghị Bộ Y tế tổ chức kiểm điểm theo quy định của pháp luật đối với những thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm khác thuộc trách nhiệm của Bộ Y tế (theo từng thời kỳ) đã được nêu tại Kết luận thanh tra, báo cáo cấp có thẩm quyền; chỉ đạo các đơn vị thuộc Bộ Y tế, Ban YTTĐ kiểm điểm, xử lý trách nhiệm theo quy định của pháp luật (theo từng thời kỳ) đối với những thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm khác thuộc trách nhiệm của đơn vị nêu tại Kết luận thanh tra, chấn chỉnh công tác quản lý, có giải pháp khắc phục ngay những hạn chế, thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm đã được chỉ ra tại Kết luận thanh tra.
* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online và VTVGo!