Theo quy định hiện hành, hệ thống thanh tra bao gồm: Thanh tra Chính phủ, thanh tra tỉnh, thanh tra huyện và cơ quan thanh tra tại đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Bên cạnh đó là thanh tra theo ngành, lĩnh vực: Thanh tra bộ, thanh tra Tổng cục, Cục, thanh tra sở và các cơ quan khác như: Thanh tra trong quân đội, công an, Ngân hàng Nhà nước, cơ yếu Chính phủ và một số cơ quan thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành.
Theo dự thảo Luật Thanh tra sửa đổi đang được đưa ra lấy ý kiến, hệ thống ngành thanh tra sau khi sắp xếp được đề xuất gồm 4 đơn vị là: (1) Thanh tra Chính phủ; (2) Thanh tra tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; (3) Cơ quan thanh tra trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân; Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Thanh tra Cơ yếu; (4) Cơ quan thanh tra được thành lập theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên (gồm các cục chuyên ngành như An toàn bức xạ và hạt nhân, Hàng hải, Hàng không, Đường thủy, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước).
Như vậy, ở bản dự thảo Luật Thanh tra sửa đổi, đã bỏ thanh tra huyện, thanh tra sở, thanh tra tổng cục hoặc cục thuộc bộ.
Về chức năng, nhiệm vụ, Thanh tra Chính phủ sẽ thực hiện thanh tra việc chấp hành pháp luật trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của bộ, cũng như quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước tại doanh nghiệp do bộ quản lý. Khi cần thiết, Tổng Thanh tra Chính phủ có thể đề nghị Bộ trưởng, Chủ tịch UBND cấp tỉnh cử công chức chuyên môn tham gia đoàn thanh tra.
Thanh tra tỉnh sẽ đảm nhiệm thanh tra các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của các sở, doanh nghiệp do UBND các cấp làm chủ sở hữu. Thanh tra tỉnh cũng có quyền đề nghị Giám đốc Sở, Chủ tịch UBND cấp cơ sở cử cán bộ tham gia đoàn thanh tra…
Theo cơ quan chủ trì soạn thảo, đối với các Bộ, Sở không còn chức năng thanh tra thì thực hiện kiểm tra chuyên ngành để phục vụ yêu cầu quản lý nhà nước của Bộ trưởng, Giám đốc sở.
Tùy nhu cầu quản lý mà Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan quản lý Nhà nước xem xét, ban hành quy định về thẩm quyền, nội dung, trình tự, thủ tục kiểm tra chuyên ngành để có cơ sở thực hiện đồng bộ, thống nhất.
* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online và VTVGo!