Đầu xuân năm mới, đặc biệt là trong tháng Giêng – mùa lễ hội được xem là mùa làm ăn của những người tự xưng là sư thầy, thầy bói, cô, cậu, nhân danh thánh thần để dẫn dụ lòng tin của người khác phòng trục lợi. Nhờ sự phát triển của công nghệ, các chiêu trò này ngày càng tinh vi hơn. Một thị trường dịch vụ tâm linh trực tuyến đang bùng nổ trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, Zalo và nhiều website khác, thu hút hàng trăm nghìn thành viên tham gia. Trước tình trạng này, Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông vừa đưa ra cảnh báo về các hình thức lừa đảo trực tuyến,đặc biệt là lừa đảo tâm linh diễn ra khá phức tạp bởi những chiêu trò lừa đảo nhắm vào một bộ phận người dân nhẹ dạ, cả tin, thiếu hiểu biết về công nghệ.
Từ tháng tư đến tháng 12 năm 2024, đối tượng Đỗ Ngọc Anh đã điều hành ba nhóm với trên 30 người để lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Mới đây, tại tỉnh Thái Nguyên, một đường dây lừa đảo tâm linh quy mô lớn đã bị triệt phá. Nhóm đối tượng này đã lừa đảo và chiếm đoạt tài sản của 28.000 nạn nhân, với tổng số tiền lên đến hơn 8 tỷ đồng, cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn nạn này.
Theo Thượng tá, Tiến sĩ tội phạm học Đào Trung Hiếu, các hình thức lừa đảo tâm linh không phải là vấn đề mới, nhưng đang ngày càng biến tướng, tinh vi hơn. Ngoài những chiêu trò quen thuộc như cúng sao giải hạn, gọi vong, vay tài lộc đầu năm, các đối tượng lừa đảo hiện nay đã ứng dụng mạnh mẽ công nghệ để gia tăng mức độ tinh vi. Họ sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo nội dung, livestream trên các nền tảng như Facebook, TikTok, Zalo… nhằm đánh vào tâm lý mong cầu bình an, tài lộc của người dân. Một số đối tượng còn giả mạo tài khoản của các cơ sở thờ tự hợp pháp để kêu gọi quyên góp từ thiện, tổ chức lễ cúng online, nhưng thực chất không có bất kỳ hoạt động nào diễn ra.
Thượng tá, Tiến sĩ tội phạm học Đào Trung Hiếu chia sẻ về những thủ đoạn của các đối tượng lừa đảo liên quan đến tâm linh
"Một trong những thủ đoạn phổ biến là sử dụng các thông điệp chung chung nhưng đánh trúng tâm lý lo sợ của nạn nhân. Chẳng hạn, các đối tượng có thể phán rằng gia đình đang có "vong theo", "năm nay là năm hạn", "cần làm lễ cắt duyên âm kẻo gặp đại họa", từ đó dụ dỗ nạn nhân bỏ tiền ra để làm lễ giải hạn. Ngoài ra, nhiều đối tượng còn quảng cáo vật phẩm phong thủy với công dụng "thần kỳ" nhằm bán với giá cắt cổ. Chúng cũng lập ra những hội nhóm trên mạng xã hội, đăng tải các nội dung hấp dẫn để thu hút người nhẹ dạ sập bẫy", Thượng tá Đào Trung Hiếu cho biết.
Các đối tượng thường sử dụng các thông điệp chung chung nhưng đánh trúng tâm lý lo sợ của nạn nhân
Cũng theo Thượng tá Đào Trung Hiếu, việc điều tra, xử lý các hành vi trục lợi tâm linh hiện nay gặp không ít khó khăn. Một trong những trở ngại lớn nhất là thiếu bằng chứng cụ thể.
"Thông thường, cơ quan chức năng chỉ tiếp cận vụ việc thông qua trình báo của nạn nhân. Tuy nhiên, việc thu thập chứng cứ lại rất khó khăn, bởi các giao dịch đều diễn ra trên không gian mạng. Thứ hai, các đối tượng lừa đảo thường sử dụng tài khoản ảo, khi bị phát hiện có thể ngay lập tức lập tài khoản mới để tiếp tục hoạt động. Thứ ba, nhiều người dù bị lừa nhưng không dám trình báo vì cảm thấy xấu hổ hoặc không nhận thức được mình đã trở thành nạn nhân. Đây chính là yếu tố khiến loại tội phạm này tiếp tục hoành hành", Thượng tá Đào Trung Hiếu cho biết thêm.
Nhằm đảm bảo việc thực hiện nếp sống văn minh, an toàn, tiết kiệm trong các hoạt động lễ hội sau Tết Nguyên đán Ất Tỵ và Lễ hội xuân năm 2025, ngày 5/2/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành công điện yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng tín ngưỡng, lễ hội để trục lợi, hoạt động mê tín dị đoan và cờ bạc. Tuy nhiên, do các đối tượng lừa đảo đang chuyển hướng sang môi trường trực tuyến, việc quản lý sẽ càng trở nên khó khăn hơn.
Các đối tượng lừa đảo đang chuyển hướng sang môi trường trực tuyến với nhiều thủ đoạn ngày càng phức tạp và tinh vi
"Cơ quan chức năng cần có sự phối hợp chặt chẽ với các nền tảng trực tuyến như Facebook, TikTok, Zalo nhằm kiểm soát và xử lý các nội dung liên quan đến hoạt động tâm linh. Có thể sử dụng trí tuệ nhân tạo để rà soát và xử lý các nội dung vi phạm pháp luật. Khi phát hiện các tài khoản đăng tải nội dung lừa đảo, cần đánh sập ngay lập tức để ngăn chặn hành vi trục lợi", ông Hiếu nhấn mạnh.
Thượng tá Đào Trung Hiếu cho rằng, niềm tin tín ngưỡng là một nhu cầu chính đáng của con người, nhưng cũng cần có sự hiểu biết để không rơi vào cạm bẫy.
"Người dân cần nâng cao nhận thức, phân biệt rõ ràng giữa tín ngưỡng chân chính và mê tín dị đoan. Khi có nhu cầu tâm linh, hãy tìm đến các cơ sở thờ tự hợp pháp, tránh những điện thờ tự phát. Không nên vung tiền cho các dịch vụ tâm linh mập mờ, đặc biệt là những dịch vụ online không rõ nguồn gốc. Nếu ai đó yêu cầu đóng số tiền lớn để mua vật phẩm phong thủy với lời hứa 'cải mệnh', cần cảnh giác ngay. Sự may mắn không đến từ bùa chú, mà đến từ chính cách sống và hành vi của mỗi người", Thượng tá Đào Trung Hiếu khuyến cáo.
Các đối tượng dụ dỗ nạn nhân làm lễ giải hạn hoặc nhận các vật phẩm phong thủy có giá từ 200.000 đến 500.000 đồng
Niềm tin tín ngưỡng là chỗ dựa tinh thần giúp mỗi người thêm vững tin trong công việc và cuộc sống, chứ không phải là nơi để bám víu hay cầu may. Không có lá bùa hay phép giải nào đủ sức mạnh thay đổi vận mệnh của một con người nếu như bản thân không nỗ lực phấn đấu, không cố gắng thay đổi.
Thay vì mê muội tin vào những thứ "tốt lễ dễ kêu", mỗi người cần cẩn trọng, tỉnh táo, kiểm tra nguồn tin và giữ vững tâm lý. Đừng tự biến mình trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo tâm linh trên mạng xã hội, tránh việc vừa mất tiền, mất thời gian, vừa rước thêm lo lắng, bất an cho bản thân và gia đình.
* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online và VTVGo!