Cuộc đối thoại cấp cao giữa Mỹ và Nga diễn ra tại thủ đô Riyadh của Saudi Arabia vào ngày 18/2, trong bối cảnh hai nước đang tìm cách khôi phục quan hệ và thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình. Mỹ khẳng định sẽ không ép buộc Ukraine chấp nhận bất kỳ điều khoản nào trong quá trình thương lượng với Nga.
Theo dự kiến, cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và người đồng cấp Nga Sergei Lavrov sẽ tập trung vào ba chủ đề chính: khôi phục quan hệ song phương, chuẩn bị cho các cuộc đàm phán về xung đột Ukraine và tổ chức hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Trước đó, Ngoại trưởng Rubio đã có cuộc gặp với Thủ tướng, Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman để bàn thảo về kế hoạch hòa bình cho dải Gaza và Ukraine. Đây được xem là cuộc đối thoại chính thức đầu tiên giữa hai nước sau nhiều năm căng thẳng ngoại giao.
Trong cuộc gặp này, giới quan sát đặt ra câu hỏi liệu Mỹ và Nga có thể đạt được nhận thức chung về cách thức tìm kiếm hòa bình cho Ukraine hay không. Trước đó, Ngoại trưởng và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ từng đề xuất Ukraine nên giảm nhẹ các mục tiêu về lãnh thổ để tạo điều kiện thuận lợi cho một cuộc thương lượng hòa bình dưới sự bảo trợ của các lực lượng quốc tế.
Ngoại trưởng Liên bang Nga Sergei Lavrov phát biểu trong cuộc họp báo ở Moscow. (Ảnh: IRNA/TTXVN)
Theo hãng tin TASS, phái đoàn Nga do Ngoại trưởng Lavrov và Trợ lý Tổng thống - Yury Ushakov dẫn đầu, trong khi phía Mỹ có sự tham gia của Ngoại trưởng Rubio, Cố vấn An ninh Quốc gia Mike Waltz và đặc phái viên Nhà Trắng về Trung Đông Stephen Witkoff. Đây là lần đầu tiên các quan chức cấp cao hai nước gặp nhau tại Saudi Arabia.
Chuyên gia Dmitry Suslov từ Trường Kinh tế Cao cấp Moscow nhận định cuộc gặp này có thể là bước khởi đầu cho một loạt các cuộc đàm phán toàn diện về Ukraine, cũng như mở đường cho hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Putin và ông Trump. Tuy nhiên, ông Suslov cho rằng cuộc gặp không nhằm cải thiện quan hệ mà chỉ đánh dấu sự kết thúc của giai đoạn đối đầu kéo dài từ thời chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden.
Vấn đề Ukraine sẽ là trọng tâm thảo luận. Mỹ mong muốn đạt được một lệnh ngừng bắn và tiếp tục bàn bạc về các điều khoản sau này, trong khi Nga phản đối cách tiếp cận này. Các vấn đề còn bỏ ngỏ bao gồm mức độ quân sự hóa của Ukraine, đảm bảo an ninh và vai trò của châu Âu trong tiến trình đàm phán.
Trong khi đó, chuyên gia Vladimir Vasilyev từ Viện Nghiên cứu Mỹ và Canada nhận định thách thức đối với phái đoàn Mỹ không chỉ nằm ở việc thuyết phục Nga mà còn ở khả năng tìm kiếm sự đồng thuận trong nội bộ nước Mỹ, đặc biệt là giữa các thành viên đảng Dân chủ và một số nghị sĩ đảng Cộng hòa.
Cuộc gặp tiềm năng giữa Tổng thống Putin và ông Trump cũng đang được thảo luận. Theo nguồn tin, ông Trump đã nhiều lần bày tỏ mong muốn gặp nhà lãnh đạo Nga, đặc biệt là trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2024. Riyadh được đề xuất là địa điểm tổ chức hội nghị thượng đỉnh tiềm năng này.
Chuyên gia Suslov đánh giá sự thay đổi trong cách tiếp cận của Washington có liên quan đến thất bại trong chiến lược làm suy yếu Nga. Động lực của ông Trump trong việc tìm cách chấm dứt xung đột Ukraine xuất phát từ mong muốn tập trung vào cạnh tranh với Trung Quốc. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng Mỹ có thể gia tăng áp lực lên Nga thông qua các biện pháp trừng phạt kinh tế.
Cuộc gặp tại Riyadh lần này có thể là bước tiến quan trọng trong tiến trình đàm phán hòa bình, nhưng vẫn còn nhiều trở ngại cần tháo gỡ trước khi các bên có thể đi đến một thỏa thuận toàn diện.
* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online và VTVGo!