Quần đảo tranh chấp do Nga kiểm soát và gọi là Nam Kuril, trong khi Nhật Bản gọi là Vùng lãnh thổ phương Bắc. (Ảnh đồ họa: Al Jazeera)
Thủ tướng Shigeru Ishiba cam kết sẽ chấm dứt tranh chấp lãnh thổ lâu dài với Nga, liên quan đến các hòn đảo ngoài khơi tỉnh Hokkaido mà Nhật Bản gọi là lãnh thổ phương Bắc, còn Nga gọi là quần đảo Nam Kuril.
Ông Ishiba cũng lấy làm tiếc vì hai bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận hòa bình mặc dù đã 80 năm trôi qua kể từ Thế chiến II.
"Thật không may và đáng tiếc khi vấn đề lãnh thổ vẫn chưa được giải quyết, và không có hiệp ước hòa bình song phương nào được ký kết, ngay cả khi hai quốc gia kỷ niệm 80 năm kể từ khi chiến tranh kết thúc", ông Ishiba bày tỏ thông điệp trong một đoạn video.
Quần đảo Nam Kuril với dân số khoảng 20.000 người. (Ảnh: AP)
Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Andrey Rudenko cho biết Moscow không thấy khả năng nối lại các cuộc đàm phán hiệp ước hòa bình với Tokyo trong hoàn cảnh hiện tại.
Nhà ngoại giao này cho biết kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine vào tháng 2/2022, chính phủ Nhật Bản đã có động thái phá hủy mối quan hệ Nga-Nhật được xây dựng trong nhiều thập kỷ.
Thứ trưởng Rudenko chỉ ra rằng Tokyo đã áp đặt 25 gói lệnh trừng phạt bất hợp pháp đối với Nga, trong khi dư luận Nhật Bản đang bị "đầu độc" một cách có chủ đích bởi hệ tư tưởng bài Nga, được các chính trị gia, quan chức chính phủ và phương tiện truyền thông quốc gia thúc đẩy.
Đồng thời, các hoạt động quân sự chung của Nhật Bản với Mỹ và các thành viên NATO khác gần biên giới Viễn Đông của Nga đã tăng cường rõ rệt.
Vị quan chức này cũng trích dẫn sự ủng hộ của Nhật Bản đối với Ukraine là "một yếu tố gây chia rẽ khác".
"Trong những hoàn cảnh như vậy, chúng tôi không thấy khả năng nối lại các cuộc đàm phán với Tokyo về một thỏa thuận cơ bản nhằm làm cơ sở cho mối quan hệ láng giềng tốt đẹp lâu dài. Quan điểm này đã được nêu trong tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga ngày 21/3/2022", ông Rudenko cho biết.
Quần đảo tranh chấp do Nga kiểm soát và gọi là Nam Kuril. (Ảnh: TASS)
Nga và Nhật Bản chưa ký hiệp ước hòa bình nào kể từ Thế chiến II và có tranh chấp lãnh thổ đối quần đảo Nam Kuril - theo cách gọi của Moscow, bao gồm một tập hợp bốn đảo nhỏ: Etorofu, Kunashiri, Shikotan và nhóm đảo Habomai do Nga kiểm soát mà Nhật Bản xác định là Lãnh thổ phía Bắc".
Thủ tướng Nhật Bản Ishiba cho biết chính phủ của ông sẽ ưu tiên khởi động lại các chương trình trao đổi cho phép những người từng là cư dân Nhật Bản nhập cảnh.
Tại Hội nghị Yalta năm 1945, Liên Xô cũ đã đồng ý bắt đầu các hoạt động quân sự ở mặt trận phía đông để đổi lấy việc tiếp nhận một số vùng lãnh thổ của Nhật Bản, bao gồm cả quần đảo Kuril.
Tuy nhiên, sau chiến tranh, với sự khởi đầu của Chiến tranh Lạnh được các nước phương Tây ủng hộ, Nhật Bản đã bác bỏ chủ quyền của Liên Xô đối với quần đảo này.
Do tranh chấp, Nga và Nhật Bản chưa bao giờ ký hiệp ước hòa bình và về mặt kỹ thuật vẫn đang trong tình trạng chiến tranh.
Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba tái khẳng định quyết tâm sẽ giải quyết tranh chấp lãnh thổ với Nga. (Ảnh: AA)
Nhật Bản đã nhiều lần bày tỏ sự lo lắng về việc Nga tăng cường cơ sở hạ tầng quân sự của mình trên chuỗi đảo đang tranh chấp. Tokyo cũng thường xuyên phản đối các chuyến thăm của các quan chức Nga tới các đảo trên.
Trong khi đó, chính quyền Nga lo ngại về khả năng triển khai các hệ thống tên lửa của Mỹ trên các đảo nếu chúng được trả lại cho Nhật Bản, gây ra mối đe dọa quân sự trực tiếp đối với Moscow.
Thủ tướng Nhật Bản công du Mỹ bangdatally.xyz - Tối 6/2 (theo giờ địa phương), Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Shigeru đã rời thủ đô Tokyo, bắt đầu chuyến thăm Mỹ kéo dài 3 ngày.
* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online và VTVGo!