Tổng thống Trump và Tổng Thư ký NATO Mark Rutte đã thảo luận về các vấn đề an ninh toàn cầu như giải pháp chấm dứt xung đột tại Ukraine, vai trò của NATO trong tương lai và mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Ông Rutte nhấn mạnh sự cần thiết phải đẩy mạnh sản xuất vũ khí, cảnh báo cả Mỹ và châu Âu đang tụt hậu so với Nga và Trung Quốc trong lĩnh vực này.
Phát biểu tại cuộc hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng, Tổng Thư ký Mark Rutte thẳng thắn thừa nhận rằng NATO chưa làm đủ để nâng cao năng lực quân sự.
Ông Rutte chỉ ra rằng các nước châu Âu hiện đang mua vũ khí từ Mỹ với số lượng gấp 4 lần so với chiều ngược lại, điều này có lợi cho ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ. Tuy nhiên, để đảm bảo an ninh khu vực, châu Âu cần đẩy mạnh tự sản xuất vũ khí và loại bỏ các rào cản quan liêu.
Theo Tổng Thư ký NATO, trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump, châu Âu đã cam kết chi 800 tỷ USD cho quốc phòng. Đức và Anh cũng đã cam kết bổ sung khoảng 500 tỷ USD, trong khi nhiều quốc gia khác đang tăng mạnh ngân sách quân sự. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng mức chi hiện tại vẫn chưa đủ để đối phó với các thách thức an ninh ngày càng gia tăng.
Ông Rutte cũng bày tỏ mong muốn hợp tác chặt chẽ với Mỹ trước thềm Hội nghị thượng đỉnh NATO - diễn ra từ ngày 24 - 25/6 tại The Hague (La Hay), Hà Lan. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần ám chỉ rằng Mỹ có thể xem xét lại cam kết của mình với NATO nếu các thành viên không đạt được mục tiêu chi tiêu quốc phòng.
Ngoài ra, ông Trump cũng bày tỏ nghi ngờ về khả năng NATO bảo vệ Mỹ nếu nước này bị tấn công, dù trên thực tế liên minh quân sự này đã từng kích hoạt Điều 5 về phòng thủ tập thể sau vụ khủng bố ngày 11/9 - lần duy nhất trong lịch sử điều khoản này được viện dẫn.
Trong cuộc họp báo trước phiên thảo luận kín với Tổng Thư ký NATO Mark Rutte, Tổng thống Trump cho biết đã có nhiều tín hiệu tốt hướng tới việc hoàn tất thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 30 ngày giữa Nga và Ukraine khi một phái đoàn Mỹ đang có mặt tại Nga để thảo luận với lãnh đạo nước này.
Về tương lai của NATO và quan hệ xuyên Đại Tây Dương, ông Trump chủ yếu nhắc lại thành công trong nhiệm kỳ đầu khi đã vận động các nước đóng góp thêm hàng trăm tỷ USD cho liên minh này.
Bên cạnh việc ca ngợi vai trò của Tổng thống Trump trong các nỗ lực tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột và tăng đóng góp cho ngân sách của NATO, ông Rutte không đề cập đến các mâu thuẫn mà chỉ nhấn mạnh đến nhu cầu tăng cường hợp tác sản xuất quốc phòng để chống lại các mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc.
Cuộc gặp giữa lãnh đạo Mỹ và NATO diễn ra trong thời điểm được xem là quan trọng đối với tương lai của NATO cũng như quan hệ xuyên Đại Tây Dương khi Chính quyền Tổng thống Trump đang có những điều chỉnh chính sách đối ngoại quan trọng, có thể làm thay đổi cán cân quyền lực toàn cầu. Cuộc gặp này cũng được xem là động thái nhằm đặt nền tảng cho Hội nghị thượng đỉnh NATO tổ chức tại Hà Lan vào tháng 6 tới.
* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online và VTVGo!