Tiếng ồn không ngừng từ các hoạt động của con người đang đe dọa nghiêm trọng đến sự sinh tồn của cá voi tại Na Uy. Từ những con tàu du lịch, tàu đánh cá, cho đến các chuyến thăm quan... tất cả đều góp phần làm tăng ô nhiễm tiếng ồn dưới nước, khiến cá voi khó giao tiếp và thậm chí không thể kiếm ăn.
Ảnh hưởng của ô nhiễm tiếng ồn dưới nước
Các vịnh hẹp gần Bodø, nơi cá voi xanh bắt đầu quay trở lại. Vào mùa hè, trời không tối và tiếng ồn kéo dài suốt đêm. (Ảnh: Alamy)
Bà Heike Vester, một nhà sinh vật học đang sống tại vùng Bắc Cực Na Uy, đã dành nhiều năm để ghi lại âm thanh dưới nước tại vùng biển Vestfjorden. Tại đây, cá voi sát thủ, cá voi xanh, cá voi lưng gù, và nhiều loài khác thường xuất hiện. Tuy nhiên, bà cảnh báo rằng tiếng ồn từ các tàu du lịch, tàu chở hàng, hoạt động khai thác dầu khí và quân sự đang ngày càng gia tăng.
"Tiếng ồn từ các con tàu khiến cá voi không thể kiếm ăn" - bà Vester chia sẻ. "Chúng bị mù âm thanh, giống như bị ánh sáng chói lóa giữa bóng tối".
Các nghiên cứu gần đây cũng chỉ ra rằng những âm thanh lớn, như tiếng nổ của súng khí nén dùng trong thăm dò dầu khí, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hành vi kiếm ăn và giao tiếp của các loài cá voi.
Đe dọa môi trường sống của cá voi xanh
Cá voi hoa tiêu là một trong nhiều loài đến thăm Vòng Bắc Cực Na Uy. (Ảnh: Ocean Sounds)
Cá voi xanh, loài từng bị săn bắt đến mức gần tuyệt chủng, đang có dấu hiệu hồi phục với số lượng ngày càng tăng tại vùng Bắc Đại Tây Dương. Tuy nhiên, môi trường sống của chúng tiếp tục bị đe dọa bởi ô nhiễm tiếng ồn và sự suy giảm nguồn thức ăn do khai thác tài nguyên biển.
"Mỗi khi súng khí nén được kích hoạt, nó tiêu diệt sinh vật phù du trong bán kính 1,2km. Điều này tạo ra một vùng chết trong đại dương" - bà Vester cho biết.
Dù số lượng cá voi xanh tại Na Uy đang tăng, các mối đe dọa tiềm tàng như tiếng ồn và tác động của hoạt động thăm dò dầu khí vẫn chưa được kiểm soát chặt chẽ.
Theo bà Vester, cần thực hiện các biện pháp ngay lập tức để bảo vệ các loài cá voi, bao gồm giảm số lượng tàu thuyền trên biển, hạn chế thời gian tiếp cận cá voi, và phát triển các loại tàu không gây tiếng ồn.
"Không giống như rác thải nhựa hay hóa chất, ô nhiễm tiếng ồn có thể được giải quyết ngay lập tức. Chỉ cần tắt máy là mọi thứ biến mất" - bà nhấn mạnh.
Bà Vester cũng hy vọng rằng những thay đổi tích cực, cùng các quy định chặt chẽ hơn, sẽ giúp duy trì môi trường sống của các loài cá voi tại Na Uy, đặc biệt là ở vùng Vestfjorden.
* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online và VTVGo!