Quan chức cấp cao của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Ukraine - ông Keith Kellogg, đặc phái viên về vấn đề Ukraine và Nga của Mỹ - cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng các cuộc bầu cử Tổng thống và quốc hội của Ukraine, vốn bị đình chỉ trong cuộc chiến với Nga, cần phải được tổ chức.
"Hầu hết các quốc gia dân chủ đều có bầu cử trong thời chiến. Tôi nghĩ điều quan trọng là họ phải làm như vậy" - ông Kellogg nói - "Tôi thấy rằng điều đó tốt cho nền dân chủ. Đó là biểu hiện của một nền dân chủ vững chắc, bạn có nhiều hơn một người có khả năng tranh cử".
Tổng thống Mỹ Trump và ông Kellogg đều cho biết trong những tháng đầu tiên của chính quyền mới của Mỹ, họ đang xây dựng kế hoạch làm trung gian cho một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc chiến Nga - Ukraine nổ ra vào tháng 2/2022.
Phía Mỹ đã đưa ra rất ít thông tin chi tiết về chiến lược nhằm chấm dứt xung đột Nga - Ukraine, cũng như thời điểm họ có thể công bố một kế hoạch như vậy.
Kế hoạch của ông Trump vẫn đang trong quá trình phát triển và chưa có quyết sách cụ thể nào được đưa ra. Tuy nhiên, ông Kellogg và các quan chức Nhà Trắng khác đã thảo luận trong những ngày gần đây về việc thúc đẩy Ukraine đồng ý tổ chức bầu cử như một phần của thỏa thuận ngừng bắn ban đầu với Nga.
Ông Keith Kellogg cho rằng cuộc bầu cử ở Ukraine có thể được tổ chức vào cuối năm nay và chúng cần phải được thực hiện (Ảnh: Alamy)
Các quan chức của chính quyền Tổng thống Trump cũng đang tranh luận về việc có nên thúc đẩy lệnh ngừng bắn ban đầu hay không trước khi nỗ lực làm trung gian cho một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài hơn. Những người này cho biết nếu cuộc bầu cử tổng thống Ukraine diễn ra, người chiến thắng có thể chịu trách nhiệm đàm phán một hiệp ước dài hạn hơn với Nga.
Không rõ Ukraine sẽ phản ứng ra sao với đề xuất trên của chính quyền Mỹ. Tổng thống Ukraine Zelensky đã nói rằng Kiev có thể tổ chức bầu cử trong năm nay nếu giao tranh kết thúc và có các đảm bảo an ninh mạnh mẽ để ngăn chặn Nga tái diễn các hành động thù địch.
Một cố vấn cấp cao và một nguồn tin Chính phủ Ukraine cho biết chính quyền Trump vẫn chưa chính thức yêu cầu Ukraine tổ chức bầu cử tổng thống vào cuối năm nay.
Nhiệm kỳ 5 năm của ông Zelensky lẽ ra kết thúc vào năm 2024. Tuy nhiên, các cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội ở nước này không thể được tổ chức do lệnh thiết quân luật mà Ukraine áp đặt vào tháng 2/2022.
Hãng thông tấn Interfax trích dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov vào ngày 27/1 rằng các cuộc tiếp xúc trực tiếp giữa Moscow và Washington vẫn chưa được tiến hành.
Tổng thống Nga Putin đã tuyên bố công khai rằng ông không nghĩ ông Zelensky là một nhà lãnh đạo hợp pháp khi chưa tổ chức bầu cử. Và Tổng thống Ukraine không có quyền hợp pháp để ký các văn bản liên quan đến một thỏa thuận hòa bình tiềm năng.
Theo nhà lãnh đạo Nga, ông Zelensky có thể tham gia đàm phán trong thời gian chờ đợi. Tuy nhiên, trước tiên ông Zelensky phải hủy bỏ sắc lệnh vào năm 2022 cấm đàm phán với Nga trong thời gian Tổng thống Putin còn nắm quyền.
* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online và VTVGo!