Gần cuối giờ trưa ngày 10/3, sau khi đại diện Viện Kiểm sát công bố cáo trạng truy tố, phiên tòa xét xử 8 bị cáo trong vụ cháy chung cư mini trên phố Khương Hạ (Thanh Xuân, Hà Nội) khiến 56 người tử vong bước vào phần xét hỏi.
Bị cáo Nghiêm Quang Minh, chủ chung cư mini tại số 37, ngách 29/70, phố Khương Hạ, quận Thanh Xuân.
Là người đầu tiên đứng trước bục xét hỏi, bị cáo Nghiêm Quang Minh (trú tại phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội) chủ chung cư mini khai rằng, ngày 14/5/2015, bị cáo đã thông báo với UBND phường Khương Đình về việc khởi công xây dựng công trình tại số 37, ngách 29/70, phố Khương Hạ, quận Thanh Xuân.
Bị cáo Minh cho biết, khi công trình đang thi công phần móng và tầng 1, tổ Thanh tra xây dựng của UBND phường đã đến kiểm tra và lập biên bản.
HĐXX chất vấn: "Viện Kiểm sát vừa công bố cáo trạng, theo đó, giấy phép xây dựng cho phép bị cáo xây dựng với mật độ 70%. Vậy tại sao bị cáo lại xây dựng 100%?"
Bị cáo Minh đáp: "Thời điểm đó, nhận thức và hiểu biết về pháp luật của bị cáo còn hạn chế."
HĐXX tiếp tục hỏi: "Khi xây dựng đến tầng 9, bị cáo có lập hồ sơ thiết kế, thẩm định và phê duyệt PCCC từ cơ quan nhà nước không?"
Bị cáo Minh thừa nhận không lập các hồ sơ này, với lý do "không được cơ quan chức năng hướng dẫn". Bị cáo cũng khai rằng, trong thời gian thi công tòa nhà, bị cáo không thường xuyên có mặt tại công trình nên không biết liệu tổ Thanh tra có đến kiểm tra hay không.
Theo giấy phép, bị cáo Minh được phép xây dựng với mật độ 70%, tổng diện tích sàn hơn 1.100m², gồm 6 tầng, một tầng lửng và tum thang. Tuy nhiên, thực tế bị cáo đã tự ý xây dựng 100% diện tích, thay đổi thiết kế công trình, nâng số tầng lên 9 và bổ sung một tum, vượt 3 tầng so với giấy phép, đồng thời tăng tổng số phòng lên 45.
Khi công trình được xây đến tầng 7, tổ Thanh tra xây dựng phát hiện sai phạm, yêu cầu bị cáo Minh dừng thi công và khắc phục vi phạm. Sau đó, UBND quận Thanh Xuân đã ra quyết định xử phạt hành chính 15 triệu đồng và yêu cầu tháo dỡ phần xây dựng sai phép. Việc tháo dỡ khi đó được bị cáo Minh thực hiện một phần nhỏ, phải sau 2 tháng bị cáo mới tiếp tục thực hiện việc tháo dỡ tầng 7 của công trình.
Tuy nhiên, việc tháo dỡ chỉ mang tính chất hình thức, sau một thời gian bị cáo Minh tiếp tục cho xây dựng từ tầng 7 lên tầng 9. Giải thích về việc chậm khắc phục sai phạm, bị cáo Minh biện minh: "Tại thời điểm đó, do nhân lực và thời tiết không phù hợp nên không thể thực hiện ngay."
Từ thời điểm tháng 10/2015 đến tháng 4/2016, bị cáo Minh quảng cáo, giao bán toàn bộ 45 căn hộ với hình thức tự nguyện lập văn bản và giao quyền quản lý và sử dụng lâu dài căn hộ. Sau khi bàn giao, Bị cáo Minh không ở lại căn hộ nhưng có trách nhiệm quản lý vận hành, bảo trì, bảo dưỡng trong một năm đầu.
"Trong quá trình các cư dân ở, có được chính quyền địa phương, cụ thể là UBND, công an quận Thanh Xuân thông báo về việc vi phạm phòng cháy chữa cháy hay không", HĐXX xét hỏi.
Bị cáo Minh trả lời: "Bản thân bị cáo không ở đấy, nên việc có văn bản hay không bị cáo không biết".
HĐXX cho rằng, theo cáo trạng của VKS, cơ quan chức năng đã giao toàn bộ văn bản về việc vi phạm, việc phòng cháy chữa cháy cho bị cáo Minh và cư dân của tòa nhà. Nhưng bị cáo Minh nhiều lần không chấp hành. Cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra nhiều lần, Đài truyền hình Việt Nam (VTV) cũng đã đưa tin cảnh báo về vấn đề này, về chính khu vực này.
Bị cáo Minh giải thích, mình chưa từng nhận được bất cứ văn bản nào của cơ quan chức năng nên không biết để thực hiện.
Bị cáo khẳng định, trong quá trình xây dựng tòa chung cư mini, bị cáo không phải chi bất kỳ khoản tiền nào để các cán bộ "làm ngơ" trước những sai phạm trong xây dựng.
Bị cáo Nghiêm Quang Minh trình bày, do mình là người không hiểu biết về pháp luật nên kính mong HĐXX xem xét. Bị cáo chấp nhận mọi phán quyết của HĐXX.
Bị cáo Chu Xuân Sơn, cựu Phó Chủ tịch UBND phường Khương Đình (Hà Nội) giai đoạn 2015-2020 tại phiên toà.
Tại phiên xét hỏi, bị cáo Chu Xuân Sơn, cựu Phó Chủ tịch UBND phường Khương Đình (Hà Nội) giai đoạn 2015-2020, thừa nhận có một phần trách nhiệm. Tuy nhiên, bị cáo cho rằng một số vấn đề vượt quá thẩm quyền và dù đã xin ý kiến chỉ đạo, nhưng chỉ nhận được phản hồi chung chung.
Bị cáo Sơn cho biết, ngày 13/5/2015 được bầu làm Phó Chủ tịch UBND phường Khương Đình. Khi mới nhận chức, hồ sơ đầu tiên bị cáo Sơn ký chính là hồ sơ liên quan đến công trình xây dựng của Nghiêm Quang Minh.
Bị cáo Sơn khai: "Do mới nhận chức, bị cáo chưa nắm rõ các quy định về xây dựng. Về bản chất hồ sơ của tòa nhà này, quy mô và chi tiết công trình ra sao, bị cáo không nắm được". Ngoài ra, bị cáo giải thích rằng, khi mới đảm nhiệm chức Phó Chủ tịch UBND phường, bị cáo chưa được phân công phụ trách lĩnh vực cụ thể.
Cựu Phó Chủ tịch UBND phường Khương Đình trình bày trước HĐXX, tại thời điểm xảy ra vi phạm, bị cáo cùng lúc phải phụ trách nhiều lĩnh vực công tác, bao gồm quản lý đất đai, đô thị, trật tự xây dựng, chiếu sáng, phòng cháy chữa cháy, thu thuế và giải phóng mặt bằng.
Bị cáo cho biết, trong giai đoạn đó, phường Khương Đình là khu vực trọng điểm về vi phạm trong quản lý đất đai và trật tự xây dựng, đặc biệt tại khu vực hồ Khương Trung 1 và Đầm Hồng.
Do thường xuyên phải xuống địa bàn để giải quyết tranh chấp, cưỡng chế giải phóng mặt bằng cho năm dự án khác nhau, bị cáo không có đủ thời gian để bao quát toàn bộ công việc. Bên cạnh đó, do Tổ thanh tra xây dựng không kịp thời báo cáo, nên đã dẫn đến những thiếu sót trong công tác quản lý.
* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online và VTVGo!