Một nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng việc thay thế bơ bằng một số loại dầu thực vật có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ tử vong. Kết quả này thách thức trào lưu trên mạng xã hội gần đây khi nhiều người quay lưng với dầu hạt để ủng hộ bơ và chất béo động vật. Vậy, sự thật về lợi ích của dầu thực vật là gì? Hãy cùng tìm hiểu.
1. Dầu thực vật hay bơ lựa chọn nào tốt hơn?
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Internal Medicine cho thấy rằng việc tiêu thụ bơ thường xuyên có liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn 15%, trong khi việc sử dụng dầu thực vật như dầu đậu nành, dầu cải và dầu ô liu có thể giảm nguy cơ tử vong tổng thể đến 16%. Đặc biệt, chỉ cần thay thế 10 gram bơ bằng dầu thực vật mỗi ngày có thể giúp giảm 17% nguy cơ tử vong do ung thư và các nguyên nhân khác.
Tiến sĩ Yu Zhang, đồng tác giả nghiên cứu, nhận xét: "17% là một con số rất đáng kể khi xét trên quy mô y tế cộng đồng. Nếu áp dụng rộng rãi, có thể giảm đáng kể số ca tử vong mỗi năm".
2. Nghiên cứu đã được thực hiện như thế nào?
Nghiên cứu này đã phân tích dữ liệu suốt 33 năm từ hơn 221.000 người tham gia của các nghiên cứu lớn về sức khỏe tại Mỹ. Những người tham gia tự báo cáo thói quen ăn uống của họ bốn năm một lần, giúp các nhà khoa học theo dõi thay đổi trong khẩu phần ăn theo thời gian.
Các yếu tố như tuổi tác, chỉ số khối cơ thể (BMI), thói quen hút thuốc và lượng calo tiêu thụ cũng đã được điều chỉnh để đảm bảo kết quả khách quan nhất.
3. Bơ và dầu thực vật có gì khác biệt?
Bơ chủ yếu chứa chất béo bão hòa, chiếm khoảng 2/3 tổng lượng chất béo. Chất béo bão hòa đã được chứng minh có liên quan đến bệnh tim mạch và nguy cơ tử vong cao hơn.
Ngược lại, dầu thực vật như dầu ô liu, dầu cải và dầu đậu nành chứa nhiều chất béo không bão hòa đa, bao gồm omega-3 và omega-6, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tim mạch và giảm viêm.
Tiến sĩ Dariush Mozaffarian, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Tufts, cho biết: "Những loại dầu thực vật này có lợi ích rõ ràng đối với sức khỏe và đã được chứng minh qua hàng loạt nghiên cứu quan sát và thử nghiệm lâm sàng".
4. Liệu Chúng Ta Có Nên Loại Bỏ Hoàn Toàn Bơ?
Tiến sĩ Zhang khẳng định rằng không cần loại bỏ hoàn toàn bơ khỏi chế độ ăn uống. Tuy nhiên, việc giảm lượng bơ và thay thế một phần bằng dầu thực vật có thể mang lại lợi ích sức khỏe lâu dài.
Giáo sư Walter Willett, đồng tác giả nghiên cứu, cũng nhấn mạnh rằng: "Bơ có thể được sử dụng trong những dịp đặc biệt khi hương vị của nó là quan trọng, nhưng không nên trở thành nguồn chất béo chính trong chế độ ăn uống".
5. Dầu thực vật nào là tốt nhất?
Dưới đây là một số loại dầu thực vật có lợi cho sức khỏe theo nghiên cứu:
Dầu ô liu: Giàu chất chống oxy hóa, giúp giảm viêm và bảo vệ tim mạch.
Dầu hạt cải: Chứa cả omega-3 và omega-6, tốt cho sức khỏe tổng thể.
Dầu đậu nành: Cung cấp axit béo thiết yếu, hỗ trợ hệ miễn dịch.
Ngoài ra, các loại dầu như dầu ngô, dầu hướng dương và dầu cây rum cũng có lợi nhưng chứa nhiều omega-6 hơn. Omega-6 có vai trò quan trọng đối với cơ thể nhưng khi tiêu thụ quá nhiều có thể gây viêm mãn tính.
Tiến sĩ Willett khuyến nghị: "Tốt nhất là sử dụng hỗn hợp các loại dầu khác nhau thay vì chỉ dựa vào một loại duy nhất".
6. Cân bằng lượng dầu trong chế độ ăn uống
Mặc dù dầu thực vật tốt cho sức khỏe, nhưng sử dụng quá nhiều cũng không phải là điều tốt. Mỗi muỗng canh dầu thực vật cung cấp khoảng 120 calo, vì vậy cần sử dụng điều độ.
Giáo sư Marion Nestle tại Đại học New York cho biết: "Dù bạn chọn loại dầu nào, điều quan trọng nhất vẫn là kiểm soát lượng dầu tiêu thụ. Nguyên tắc đa dạng hóa nguồn dinh dưỡng luôn là lựa chọn tốt nhất".
* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online và VTVGo!